โปรตีน ตอนที่ 4 โครงสร้างโปรตีน

โครงสร้างโปรตีน (protein structure)

โปรตีนเนี่ยใช่ว่าอยู่ดีๆเอากรดอะนิโนมาเรียงๆกันเเละจะได้เป็นโปรตีนนะ ที่จริงก็เป็นโปรตีนอยู่หรอก...เเต่ก็เป็นได้เเค่โปรตีนที่ใช้การไม่ได้เเค่นั้น เปรียบเหมือนกับชีวิตคนนั้นเเหละ พอหลุดจากมดลูกของเเม่ปุ๊บก็เป็นสิ่งมีชีวิตที่เรียกว่า Homo sapiens เเล้วใช่มั้ยล่ะ เเต่กว่าจะใช้การได้เกิดเเบบทุกวันนี้คิดดูสิว่ามันต้องผ่านกว่าขดตัวเปลี่ยนรูปร่างมากี่ครั้ง...

 

โครงสร้างโปรตีนปฐมภูมิ (primary protein structure)

     เป็นโครงสร้างที่กรดอะมิโนแต่ล่ะชนิดมาต่อกันเป็นสายพอลิเพปไทด์  โดยกรดอะมิโนที่มาต่อหากสลับตำแหน่งกันจะทำให้คุณสมบัติของสายพอลิเพปไทป์ต่างกันและจะทำให้ได้โปรตีนคนละชนิดกัน

 ที่มา : http://clj0125.wordpress.com/2012/02/12/unit-compilation-1/

โครงสร้างโปรตีนทุติยภูมิ (secondery protein structure)

เป็นโครงสร้างโปรตีนที่มีลักษณะเฉพาะและคงที่

-          เกลียวแอลฟา (α-helices)

เกิดจากสายพอลิเพปไทด์ขดเป็นเกลียวเวียนขวา ในหนึ่งรอบมีจำนวนกรดอะมิโน 3.6 โมเลกุล แต่ล่ะรอบ/ระยะห่างระหว่างเกลียวประมาณ 5.4 นาโนเมตร  การขดตัวเกิดได้ตั้งแต่ 3-10 รอบ โดยทั่วไปพบ 3 รอบ มีพันธะไฮโดรเจนเป็นตัวสำคัญในการยึดตัว โดน C=O ของกรดอะมิโนตัวที่ n จะสร้างพันธะไฮโดรเจนกับ N-H ของกรดอะมิโนตัวที่ n-4

 ที่มา :http://www.nslc.wustl.edu/courses/Bio2960/labs/02Protein_Structure/PS2011.htm

   แผ่นพลีตบีตา (B-pleated sheet)

     คล้ายเกลียวแอฟาแตกต่างกันที่พันธะไฮโดรเจนจะเกิดกับสายพอลิเพปไทด์อีกสาย  แผ่นพลีตบีตาจะมีลักษณะเป็นแผ่นพับจีบ/กระเบื้องมุมหลังคา มีแบบสวนขนาน (parallel) พันธะไฮโดเจนเรียงตัวในทิศเดียวกัน และ แบบสวนทาง (antiparallel) พันธะไฮโดเจนเรียงตัวในทิศตรงข้าม  พันธะไฮโดเจนในแผ่นพลีตบีตาแบบสวนทางจะเป็นแนวตรงทำให้แข็งแรงมากกว่าแผ่นพลีตบีตาแบบขนาน

 ที่มา :http://wiki.chemprime.chemeddl.org/index.php/Secondary_Protein_Structure_with_Cultural_Connections

โครงสร้างทุติยภูมิยิ่งยวด (supersecondary protein structure) หรือ โมทีฟ ( motif )

     เป็นเกลียวแอลฟาและ/หรือแผ่นพลีตบีต้า เชื่อมต่อกันด้วยห่วง (loop) ซึ่งมีหลายลวดลาย ห่วงที่พบได้บ่อยเป็นชนิด B-turn หรือ B-bend 

 ที่มา : http://web.sls.hw.ac.uk/teaching/Derek_J/A13MM1-web/Lectures/files/protein_structure/index.html

โครงสร้างโปรตีนตติยภูมิ (tertiary protein structure)

     เป็นโปรตีนที่เกิกการม้วนตัวเพื่อให้เหมาะสมในการทำหน้าที่ในร่างกาย โดยรูปแบบการม้วนตัวจะขึ้นอยู่กับสายพอลิเพป์ไทด์ที่เป็นองค์ประกอบ ในการม้วนตัวเพื่อสร้างโครงสร้างตติยภูมิจะมีโปรตีนกลุ่ม ชาเปอโรน (chaperone) ที่พบมากในไซโตรพลาสซึม ช่วยให้เกิดการม้วนตัวในทิศทางที่ถูกต้อง โดยจะม้วนไปในทิศที่ให้พลังงานต่ำสุด เพื่อให้โครงสร้างเสถียงที่สุด

โครงสร้างตติยภูมิที่พบจะมีรูปเป็นแบบเส้นใยหรือทรงกลมเสมอ

โครงสร้างโปรตีนจตุรภูมิ (quaternary protein structure)

     เป็นโครงสร้างที่เกิดจากสายพอลิเพปไทด์หลายหน่วยมารวมกันด้วยแรงยึดเหนี่ยวอย่างอ่อน เช่น ฮิโมโกบิน (hemoglobin) ที่เกิดจาดหน่วยย่อย 4 หน่วย

 ที่มา : http://fmss12ucheme.wordpress.com/2013/05/06/hemoglobin/